وبلاگ
برنج دونوج چیست؟ تفاوت دونوج با کشت دوم و ویژگیهای آن
اگر هنگام خرید برنج شمال با نامهایی مانند دونوج، دِنوج، نوج یا راتون مواجه شده باشید، احتمالاً برایتان سؤال شده که این برنج چه تفاوتی با برنج کشت دوم دارد.
برنج دونوج یکی از محصولات خاص شالیزارهای شمال ایران است که در گویش مازندرانی با نام دِنوج یا دونوج شناخته میشود و در بسیاری از منابع با «راتون» نیز شناخته میشود.
اما نکته مهم این است که دونوج با کشت دوم به روش نشاکاری مجدد یکسان نیست.
برنج دونوج چگونه تولید میشود؟
برای تولید برنج دونوج، ابتدا کشت اول برنج برداشت میشود.
پس از برداشت، برخلاف کشت دوم معمول، زمین دوباره شخم زده نمیشود و نشاکاری جدید انجام نمیگیرد. ساقهها و ریشههای باقیمانده در شالیزار مجدداً رشد میکنند و خوشههای جدید تشکیل میدهند.
به همین دلیل، دونوج را میتوان برداشت مجدد از بوتههای باقیمانده کشت اول دانست.
در منابع کشاورزی نیز دونوج یا راتون به رشد مجدد ساقههای برنج پس از برداشت محصول اول نسبت داده شده است.
تفاوت برنج دونوج با کشت دوم چیست؟
این یکی از مهمترین سؤالات درباره برنج دونوج است.
کشت دوم
در کشت دوم، پس از برداشت محصول اول، کشاورز برای تولید محصول دوم مجدداً عملیات کشت را انجام میدهد؛ یعنی بسته به روش تولید، آمادهسازی زمین و نشاکاری مجدد انجام میشود.
دونوج
در دونوج، کشت و نشاکاری جدید انجام نمیشود و محصول از رشد مجدد بوتهها و ساقههای باقیمانده کشت اول به دست میآید.
بنابراین اگر جایی دیدید «دونوج همان کشت دوم است»، بهتر است با دقت بیشتری به روش تولید محصول توجه کنید؛ چون از نظر شیوه تولید، این دو با هم تفاوت دارند.
چرا برنج دونوج کمتر پیدا میشود؟
یکی از ویژگیهای مهم دونوج، تولید محدودتر آن است.
موفقیت تولید دونوج به شرایط مختلفی از جمله وضعیت بوتههای باقیمانده، آب و هوا و شرایط شالیزار وابسته است. به همین دلیل نمیتوان انتظار داشت هر شالیزاری بعد از برداشت کشت اول، محصول دونوج قابلتوجهی تولید کند.
در منابع موجود نیز به کمبودن تولید دونوج و محدود بودن عرضه آن اشاره شده است.
همین محدودیت تولید باعث شده دونوج در بازار برنج، محصولی خاصتر محسوب شود.
برنج دونوج چه ویژگیهایی دارد؟
دونوج معمولاً به دلیل ویژگیهای پخت و عطر و طعم مورد توجه مصرفکنندگان قرار میگیرد.
در منابع مربوط به دونوج، ویژگیهایی مانند عطر و طعم مطلوب، قدکشیدن مناسب و پخت مجلسی برای این محصول ذکر شده است. البته کیفیت نهایی هر محصول به رقم برنج، شرایط شالیزار، فرآوری و نحوه نگهداری نیز بستگی دارد.
بنابراین بهتر است هنگام خرید، صرفاً نام «دونوج» را معیار کیفیت قرار ندهیم و منشأ و کیفیت واقعی محصول را نیز در نظر بگیریم.
آیا دونوج همان راتون است؟
در بسیاری از منابع بازار برنج، دونوج و راتون به یک محصول اشاره میکنند.
«دونوج» اصطلاح رایج در گویش مازندرانی است و «راتون» نیز نامی است که در گیلان و بازار برنج برای این نوع برداشت استفاده میشود.
البته در هنگام خرید بهتر است علاوه بر نام محصول، درباره نوع برنج و منطقه تولید نیز سؤال کنید.
آیا هر برنج کشت دوم، دونوج است؟
خیر.
این اشتباه یکی از مواردی است که ممکن است هنگام خرید برنج ایجاد شود.
اگر بعد از برداشت کشت اول، زمین دوباره آماده و نشاکاری شود، محصول حاصل کشت دوم محسوب میشود.
اما اگر محصول از رشد مجدد ساقهها و بوتههای باقیمانده کشت اول به دست آمده باشد، به آن دونوج یا راتون گفته میشود.
هنگام خرید برنج دونوج به چه نکاتی توجه کنیم؟
اگر قصد خرید دونوج دارید، فقط به اسم محصول روی بستهبندی توجه نکنید.
بهتر است درباره این موارد سؤال کنید:
- نوع رقم برنج چیست؟
- محصول در کدام منطقه تولید شده است؟
- دونوج واقعی است یا کشت دوم نشاکاریشده؟
- برنج چه میزان شکستگی دارد؟
- یک بار الک شده یا دو بار الک؟
- کیفیت پخت آن چگونه است؟
- آیا امکان خرید نمونه و تست پخت وجود دارد؟
این موارد به شما کمک میکند تفاوت بین یک محصول واقعی و محصولی که صرفاً با عنوان «دونوج» عرضه شده را بهتر متوجه شوید.
جمعبندی
برنج دونوج یکی از محصولات خاص برنج شمال است که از رشد مجدد بوتهها و ساقههای باقیمانده پس از برداشت کشت اول به دست میآید و برخلاف کشت دوم معمول، نیاز به نشاکاری مجدد ندارد.
تولید محدودتر، ویژگیهای مطلوب پخت و عطر و طعم و تفاوت روش تولید باعث شده دونوج برای بسیاری از علاقهمندان به برنج شمال جذاب باشد.
اگر هنگام خرید بین کشت اول، کشت دوم و دونوج مردد هستید، بهتر است انتخاب خود را بر اساس ذائقه، روش پخت، کیفیت محصول و بودجه انجام دهید.
دونوج واقعی شمال را میشناسید؟
در بینج مینج تلاش میکنیم اطلاعات محصول را شفاف در اختیار شما قرار دهیم تا با شناخت بیشتر، برنج موردنظر خود را انتخاب کنید.
